Hayvanları severim. Hele yavrular!
Kedi yavrularının oynarken birbiriyle mücadelesi sevimli bir manzara olmakla birlikte beni düşündürüyor. Demek her canlının ruhunda var çatışma. Peki, neden?
“İlkel beyin” kavramı, 1960’lı yıllarda Amerikalı hekim ve nörobilimci Paul D. MacLean tarafından ortaya atılmıştır. Ben bu insanların anladığı şekilde bir evrime inanmıyorum. Ama “ilkel beyin” derken kast ettikleri, beyincik ve beyin sapından oluşan anatomik bölgenin varlığı bir gerçek.
Sadece insanlar değil, diğer canlılarda da bulunan beyin sapı ve beyincik, hayatta kalma dürtüsünden içgüdülere pek çok önemli fonksiyon üstlenir. Kendine bir rakip bulup mücadele etme hissi de bu özel bölgenin meziyetlerinden biridir mesela.
İktidar-Muhalif, Sağcı-Solcu, Milliyetçi-Batıcı, Seküler-Dindar, Alevi-Sunni tartışmaları yatışmışken aynı şeye inandığını iddia eden insanlar arasında son zamanlarda Gelenekselci-Mealci gibi gruplaşmalar ve bunun sonucu olan çatışmalar meşgul ediyor pek çok insanın gündemini.
Sözüm ona “diğeri” olarak sınıflandırdığı grubu eleştirerek kendi konumunu yüceltme çabası içine giriyor bazı insanlar. Muhatabını eleştirmek tepkiye davetiye çıkarıyor; karşılıklı tepkiler de tartışmaya ve çatışmaya…
Birilerinin ilkel beyin dediği anatomik bölgemiz kontrolü ele aldığında bu tür çatışmalar kaçınılmaz görünüyor. Birlik ve beraberliği bozarak toplumları zayıflatmak isteyen sinsi düşmanlar da insanların bu zaafını silaha dönüştürüyor.
Ama hayvanlardan farklı olarak insanoğlunun bilinçli düşünme merkezi var ki, tam donanımla kullanıldığında -savunma gibi zorunluluklar hariç- çatışmalardan uzak tutar bizi.
Mesela, Nietzsche (1844-1900), bunun için basit ama harika bir sır paylaşıyor:
“Kendi yolunda giden, hiç kimseyle karşılaşmaz.”
Başkalarının yaptıklarını yorumlayarak –ya da eleştirerek- çatışmalara zemin hazırlamak zaman ve enerji kaybıdır. Bunun yerine kendi yapabileceklerimize odaklansak barış içinde yaşayabiliriz. Üstelik daha verimli bir hayatımız olur. Ve dünyaya daha çok şey katabiliriz bunu yapabildiğimizde.
Erdem ve hoşgörünün güzel hediyesi olan huzur içinde daha güzel günlere…
