Timur ve Filler

Hikâyeyi biliyorsunuz…

Timur, ordusundaki fillerden birini Nasreddin Hoca’nın yaşadığı memlekete gönderir.

Hayvan o kadar oburmuş ki, yiyecek namına ne bulursa silip süpürmüş. File yiyecek yetiştirmekte zorlanan köylüler daha fazla dayanamaz. Nasreddin Hoca’yı önlerine katarak  durumu anlatmak üzere Timur’un sarayına doğru yola çıkarlar.

Gel gör ki, köylüler yolda birer ikişer sıvışır. Timur’un sarayına vardığında geri dönüp bakan Hoca ne görsün?

Arkasında kimse kalmamış!

Timur’un huzuruna alınan Nasreddin Hoca saygı ve hürmetlerini bildirdikten sonra şunları söyler:

“Köylülerimiz gönderdiğin filden çok memnun kaldılar. Fakat zavallı hayvan tek başına yaşıyor. Zatıalileri uygun görürse köylülerimiz bu hayvanın yanında bir de dişi fil istiyorlar.”

Nasreddin Hoca geri döndüğünde köylüler Timur’un fili ne zaman geri alacağını sorarlar. Nasreddin Hoca gülümser.

“Ne geri alması,” der. “Timur hizmetinizden öyle memnun kalmış ki, hediye olarak bu filin dişisini de göndermeye karar vermiş.”

Gerçekte yaşayıp yaşamadığı kesin olarak bilinmiyor Nasreddin Hoca’nın. Ama on üçüncü asırda (1208 – 1284) Akşehir’de bu isimde bir halk bilgesinin yaşadığını söyler kaynaklar.

Dönemi hesaba katınca tarihi bir vesika gibidir bu fıkra. Aradan neredeyse sekiz asır geçtiği halde insanlığın sorunlar karşısındaki genel tepkisinin değişmediğini görüyoruz.

Akıl veren çok ama yola çıkan yok.

Dünyada savaşlar olmasın, masum bebekler öldürülmesin, istiyoruz. Peki, bunu kim yapacak?

Nasreddin Hoca misali birilerini öne sürüyor ve kuru sözle destek oluyoruz. Sıra harekete geçmeye geldiğinde bu insanların yanında bile durmuyoruz.

Kötülerin başlattığı savaşları bitirmek için iyilerin dayanışma içinde ve güçlü olması gerekir. Sözüm ona çocuk ve kadınların öldürülmesinden rahatsız olduğunu yüksek sesle dile getirenler, önce kendi toplumlarında birlik için mücadele edebilirler.

Dünya barışına hizmet için somut adım atanlar -kendilerini yarı yolda bıraksa bile- diğer insanlardan intikam almak için Timur’dan ikinci fili istemez elbette. Ama her birimiz üzerimize düşen görevi yerine getirmezsek şartlar bize ikinci hatta üçüncü fili dayatır.

Komşuda yanan ateşe seyirci kaldığımızda o ateş bizim evimize de ulaşır.

Savaş ve çatışmalar önlenebilir aslında ama bunun için her birimizin işin bir ucundan tutması gerekir. İhmalkâr davrandığımızda -yani Hoca’yı Timur’un huzurunda tek başına bıraktığımızda- sorunlar büyür. İkinci fil gelir. Artık daha çok çalışmak ve daha çok acı çekmek zorunda kalırız.

“Mücadeleden kaçanlar, mücadele edenlerden daha çok yara alırlar,” demiş Oscar Wilde (1854-1900).

Günümüz gençliğinin içine düştüğü duruma üzülüp bundan şikâyet eden çoktur. Ama sıra bir şey yapmaya gelince işi devlet yetkililerine havale eden insanların tutumu fil hikayesindeki köylülerden farklı değildir. Bu ihmallerinin bedellerini çok daha ağır öderler ama iş işten geçer.

Zengin bir ülkede yaşamak istiyor ama çalışmıyor, tasarruf etmiyoruz. Bu işleri başkaları yapsın, biz sefasını sürelim istiyoruz. Ama yaşanan ekonomik sıkıntılardan hepimiz etkileniyoruz.

Temiz bir çevrede yaşamak istiyor ama elimizdeki çöpü yere atıyor, görevlilerin temizlemesini bekliyoruz.

Eğitimli ve kültürlü bir toplumda yaşamak istiyor ama kendimiz kitap okumuyoruz.

Oturduğu yerden akıl veren spor yorumcuları gibi davranıyoruz bazen. Bizi görevlendirmişler gibi kimin ne yapması gerektiğini söylüyor, başkalarının yaptıklarını yorumluyoruz. Tüm bunları öylesine ciddi bir tavırla yapıyoruz ki, gören de dünyayı kurtaran kahraman olduğumuzu sanır.

Şunu unutmayalım!

Herkes başkalarının ne yapması gerektiğini söylemekle yetinirse işler yürümez. Daha güzel bir dünya için her birimiz kendi üzerimize düşen göreve odaklanmalıyız.

Dünyamızın daha güzel ve yaşanılabilir bir yer olması için yorum yapandan çok yorulana; juri görevlisinden çok yarışmacıya; patrondan çok çalışana ve amirden çok memura ihtiyaç vardır.

Akıl verenlerin çok olduğu şu dünyada -minik de olsa- işe yarar bir adım atanlardan olmak dileklerimle…